08-02-06

KUNST-ACTUA

Een werk van de Oostenrijkse expressionistische schilder Egon Schiele (1890-1918) werd voorbije maandag voor een record prijs geveild : 6,1 miljoen euro voor zijn Knieder  weiblichter Halbnakt.

En te zeggen dat Schiele toendertijd verguisd werd voor zijn, voor die tijd, al te gedurfd naakt.

Aanvankelijk werd het enfant terrible van de Weense avant-garde sterk beïnvloed door het werk van de meer symbolistisch georiënteerde en om zijn weelderige ornamentatie bekend staande Gustav Klimt, maar al snel ging Schiele zijn eigen weg. Toen Schiele in 1918 op 28-jarige leeftijd aan de gevolgen van de Spaanse griep bezweek, liet hij een indrukwekkend, maar aan forse kritiek onderhevig oeuvre na.

Hij kwam op uitzonderlijk vroege leeftijd tot artistieke wasdom. Zo was Schiele nauwelijks twintig jaar oud toen hij in 1910 zijn eerste baanbrekende expressionistische werken maakte. Zijn emotionele ontwikkeling verliep evenwel heftig en meer dan andere kunstenaars hield hij zich bezig met de psychologische problemen en de seksuele obsessies van de vroege volwassenheid.

Zijn thema's erotiek, seksualiteit en dood - die zelfs vandaag de dag nog kunnen choqueren - veroorzaakten een groot schandaal in het Wenen van het begin van de 20ste eeuw. Ze leidden in 1912 onder meer tot een gevangenisstraf van vierentwintig dagen omdat Schiele pornografische tekeningen van minderjarigen zou hebben vervaardigd. Deze ingrijpende gebeurtenis zou hem nog maanden na zijn vrijlating achtervolgen en ook artistiek tijdelijk ontredderen.

 Tegenwoordig is Schiele het bekendst om zijn vrouwelijke naakten, maar bijzonder indrukwekkend zijn ook de mannelijke lichamen en naakte zelfportretten. Zo genadeloos eerlijk als Egon Schiele onderzochten weinig kunstenaars zichzelf. In een opmerkelijke serie zelfportretten mat hij zich een veelheid aan identiteiten aan: de verwijfde, de elegante, de dandy, de bange, de gekwelde, de onzekere, de stoïcijn, de kwade, de mooie en de lelijke.

een zelfportret

 
bij velen zijn meest bekend werk
 
Egon Schiele heeft zelfs zijn eigen museum in Tulln (Oostenrijk) http://egonschiele.museum.com/museum.html met standbeeld
en wordt hij er nu als één van hun belangrijkste nazaten beschouwd :
 
Bij mijn eerste kennismaking via een kunstuitgave met deze opmerkelijke schilder, werd ik meteen geraakt door zijn kleurrijk zacht palet, maar méér nog door zijn ongekunstelde eerlijkheid en durf, zijn bijzonder kort leven en zijn innerlijk lijden dat ik in een tweetal gedichten heb neergepend, waarvan alvast één hieronder :
 

Egon Schiele  I

(bij zelfportret in gevangenis,
aquarel en potlood 1912)

 

Zij, de conservatieven die
het blijkbaar zo goed wisten
en het eigenlijk niet wilden weten
hebben jou tot een verkrampte ziel
gemaakt, tot een schim herleid.

Je zigeunervrienden keelden,
je verguisde tienermodellen
smeekten, maar de afwijzenden
doofden jou in een keurslijf
van vertwijfeling en afvragen.

De tafel, een stoel, een sinaasappel,
enige metgezellen in dit stilleven
van donkergrijs tot roestbruin.
Jij als mikpunt maar men had
je nog niet in de roos.

Ogen waarin tranen leefden en
de opwelling verder stuwden naar
openbaring van kunst op eigen wijze,
alle remmingen terzijde,
het ontluiken haalt het opnieuw.

 

 

Voor het tweede gedicht + nog méér over Schiele, zie ook mijn Poëziesite bij het item "Heden":

http://users.telenet.be/eric.bucholtz/

 

 

 

 
 
 
 

14:06 Gepost door Iris | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Egon Schiele Ik heb ongeveer 10 jaar geleden een tentoonstelling van zijn werk bezocht, in Duitsland aan de Bodensee. Die werken hebben een grote indruk nagelaten, de kunstenaar heeft alleszins zijn ziel er in gestoken. Zelden zo geïmpressioneerd geweest na het bezoek.

Gepost door: Dirk | 08-02-06

De commentaren zijn gesloten.