04-10-06

SOCRATES ACHTERNA

Socrates 2De meeste cursussen doen mijn partner en ik individueel, al naargelang onze eigenste interesses.  Socrates achterna kozen we echter gezamenlijk kwestie van er op het thuisfront  te kunnen over verder bomen, al dan niet tussen de soep en de patatten.

Socrates is de eerste filosoof die meer naar binnen kijkt dan naar buiten om de wereld proberen te verklaren.  Deze innerlijke wereld van de mens schat hij hoger in als grond voor de filosofie dan de buitenwereld.  Daarnaast is hij een geboren grappenmaker, werkelijk alles en iedereen neemt hij op de korrel. Ook politici zet hij voor schut, wat hij echter moest bekopen met het drinken van de gifbeker.  Zijn lessen bestaan uit gesprekken; het spel van vraag en antwoord.  Hij spreekt niet alleen zijn leerlingen aan, maar elke willekeurige voorbijganger. Zijn uitgangspunt is steeds dat hij beweert dat hij maar één ding weet, namelijk dat hij niet weet. Het meeste dat wij van hem weten vernamen wij van één van zijn leerlingen, de filosoof Plato die hem in zijn dialogen laat optreden. (Eutyphro, Apologie, Crito)
Socrates stelt weten gelijk aan deugd.  Met zijn vragen wil hij de leerlingen brengen tot zelfonderzoek.  Dat zelfonderzoek bereikt nooit een eindpunt.
Vanuit deze stelregel vertrekt onze cursus.  Vandaag hadden wij het over “Liefde, realiteit of fantasme ?”, een never ended story of life.  Als er zoveel verschillende typen liefde bestaan als hieronder aangegeven, vermoed ik dat we de eerstkomende weken zoet zullen zijn.

  1. Liefde tussen familieleden; ouders versus kinderen
  2. Liefde voor vrienden, philia
  3. Romantische liefde (verliefdheid), Platonische liefde (zuiver geestelijk)
  4. Seksuele liefde, eros
  5. Liefde voor zichzelf, narcisme
  6. Liefde voor mensen in het algemeen, naastenliefde, charitas
  7. Liefde voor een voorwerp, kunsten en letteren
  8. Liefde voor het vaderland, vaderlandsliefde
  9. Liefde tot God (agapé)
  10. Liefde die schenkt en er niets voor terug verwacht
  11. Onvoorwaardelijke liefde voor alle levende wezens (Metta)

De groep bestaat uit 8 vrouwen en 2 mannen waaronder de lesgever die zich dusdanig opstelt als gewone cursist die luistert en modereert tegelijk, wat ons natuurlijk een aangenaam gevoel van elkaars gelijken bezorgt.  Het ging er ernstig aan toe, met af en toe ook ruimte voor wat humor, maar algemene stelregel blijft het aanvaarden van elk zijn/haar standpunt (waarheid) met respect en in verdraagzaamheid. De sessie van 2 uur vloog voorbij en alhoewel we allen vreemden van elkaar zijn, voelden we reeds een zekere natuurlijke verbondenheid.  Socrates’ geest was dan ook nooit ver weg.

Daarna hebben mijn partner en ik het aangename aan het nuttige gekoppeld (meestal is het andersom en hoor je dat het nuttige aan het aangename wordt gekoppeld).  Vermits we te voet, heen en terug, naar de cursus gaan, zijn we halverwege het terugkomen de stad ingetrokken en een Bretoens pannenkoekenhuis opgezocht waar we ons tegoed deden aan ons  lievelingshapje : een boekweitpannenkoek met hesp, kaas en spiegelei geflankeerd door een flesje Cidre Ruwet.  We waren zo diep aan ’t nakaarten dat we er een verwenkoffie aan toevoegden.  Intussen vertikten de hemelsluizen hun deuren te sluiten en kwamen we, terug thuis, pas tot de ontdekking dat we doorweekt Socrates achterna geweest waren. Ook met en in de regen kan het leven wreed schoon zijn !

 

 

15:59 Gepost door Iris in Algemeen | Permalink | Commentaren (10) | Tags: socrates, filosofie, gespreksgroep |  Facebook |

Commentaren

groot gelijk je moet jezelf af en toe eens verwennen, he.

Beesken

Gepost door: beesken | 04-10-06

filosofie Hallo Iris, jij bent mooi en leerrijk bezig zo te zien. Eerst wat filosofie en daarna wat verwennerij, het moet kunnen! Het leven kan mooi zijn, geniet ervan Iris (maar eigenlijk twijfel ik er niet aan dat jij dat met volle en eigen teugels, doet). En die 'never ending story of life' boeit me wel... voor mezelf misschien muziek voor later...
avondgroetjes, loretta

Gepost door: loretta | 05-10-06

lapsus! geniet met volle teugen Iris (en laat de teugels maar achterwege)
groetjes, loretta

Gepost door: loretta | 05-10-06

:-) Zoals jullie zeggen "onszelf af en toe eens verwennen" en dat smaakt dubbel goed zeker als het niet altijd zo in je leven is geweest.....
groetjes
Iris

Gepost door: Iris | 05-10-06

Ach waar is de tijd Ik heb Socrates ten overvloede moeten lezen. Hele bladzijden van hem heb ik als strafwerk moeten overschrijven. Blijkbaar dachten mijn leraren dat een irritant ventje als ik, wel baat zou hebben om de meningen van die man, zoals door Plato verwoord, te kennen.
Al met al is me bijgebleven dat de vrijheid van meningsuiting een goed is, dat we hebben moeten verwezenlijken, en dan ook niet mogen te grabbel gooien.
Laat de sirenes maar loeien, en niet alleen vandaag om 3 uur.

Gepost door: G.U.Y. | 05-10-06

Ach waar is de tijd Ik heb Socrates ten overvloede moeten lezen. Hele bladzijden van hem heb ik als strafwerk moeten overschrijven. Blijkbaar dachten mijn leraren dat een irritant ventje als ik, wel baat zou hebben om de meningen van die man, zoals door Plato verwoord, te kennen.
Al met al is me bijgebleven dat de vrijheid van meningsuiting een goed is, dat we hebben moeten verwezenlijken, en dan ook niet mogen te grabbel gooien.
Laat de sirenes maar loeien, en niet alleen vandaag om 3 uur.

Gepost door: G.U.Y. | 05-10-06

groot gelijk G.U.Y. Er zou dagelijks op vrijheid,verdraagzaamheid en respect moeten geloeid worden !
Jij zou een aangename aanwinst zijn voor onze groep "Socrates achterna", tenzij dat je hem al beu ben van al dat geschrijf ;-)
groetjes
Iris

Gepost door: Iris | 05-10-06

ik weet niet of jij niet weet
hoe 'geluk' er echt uit ziet !

Gepost door: schilderia | 06-10-06

spinoza

Onlangs was hij nog in het nieuws: Spinoza, de grote Nederlandse Verlichtingsfilosoof. Hij zou uit het VWO-examenthema 'Rede en religie' zijn geweerd vanwege zijn ketterse ideeën, zo werd althans in NRC Handelsblad gesuggereerd. En inderdaad, ook Jonathan Israel heeft in verschillende boeken laten zien dat Spinoza door orthodoxe gelovigen als een gevaarlijke denker werd beschouwd.
In zijn boek Spinoza: Uit zijn gelijkenissen en voorbeelden (Amsterdam: Wereldbibliotheek 2007, ISBN 9789028421943; € 14,50) laat de theoloog Jan Knol zien hoe ongenuanceerd dat beeld is. Aan de hand van gelijkenissen en fragmenten uit Spinoza’s eigen werk laat Knol eenvoudig, humoristisch en zeer aansprekend zin hoe Spinoza dacht over God en het ontstaan van godsdienst, het universum, de verhouding van lichaam en geest, de vrije wil, de elementen van menselijke kennis en de staat. Heel het denken van Spinoza draait om God, die in alle dingen is en waaruit alle dingen voortkomen. Geloof en wetenschap zijn bij Spinoza hetzelfde. Einstein putte hieruit inspiratie.
Spinoza, zo blijkt, is een netwerkdenker: alles is met alles verbonden. Het heelal is een eenheid-in-verscheidenheid. God is de substantie waaruit heel de werkelijkheid bestaat, en die een materieel en een geestelijk aspect heeft. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat Spinoza ook een determinist was met fatalistische trekken. Dit boek zet aan tot discussie en smaakt naar meer.
Alle fragmenten zijn voorzien van bronvermelding, zodat ze in Spinoza’s werken teruggezocht kunnen worden. Knol geeft tevens een kleine schets van Spinoza’s leven en in een fictieve samenspraak van Spinoza en Jezus maakt hij contrasten en overeenkomsten tussen Spinoza’s denken en het christendom goed helder. Ook laat hij zien dat voor Spinoza zijn filosofie en zijn ascetische levenshouding niet van elkaar te scheiden zijn.
Dit uitermate boeiende boek is geschikt als inleiding in Spinoza’s filosofie voor een zeer breed lezerspubliek. Bovendien kan het de komende jaren goed dienst doen op VWO-scholen om de leemtes op te vullen bij de filosofielessen ‘Rede en religie’.
Jan Knol schreef eerder het boekje En je zult spinazie eten: Aan tafel bij Spinoza, filosoof van de blijvende blijdschap (Amsterdam: Wereldbibliotheek 2006; ISBN 9028420967, € 12,50).

Gepost door: spinozakring | 14-05-07

spinoza

Onlangs was hij nog in het nieuws: Spinoza, de grote Nederlandse Verlichtingsfilosoof. Hij zou uit het VWO-examenthema 'Rede en religie' zijn geweerd vanwege zijn ketterse ideeën, zo werd althans in NRC Handelsblad gesuggereerd. En inderdaad, ook Jonathan Israel heeft in verschillende boeken laten zien dat Spinoza door orthodoxe gelovigen als een gevaarlijke denker werd beschouwd.
In zijn boek Spinoza: Uit zijn gelijkenissen en voorbeelden (Amsterdam: Wereldbibliotheek 2007, ISBN 9789028421943; € 14,50) laat de theoloog Jan Knol zien hoe ongenuanceerd dat beeld is. Aan de hand van gelijkenissen en fragmenten uit Spinoza’s eigen werk laat Knol eenvoudig, humoristisch en zeer aansprekend zin hoe Spinoza dacht over God en het ontstaan van godsdienst, het universum, de verhouding van lichaam en geest, de vrije wil, de elementen van menselijke kennis en de staat. Heel het denken van Spinoza draait om God, die in alle dingen is en waaruit alle dingen voortkomen. Geloof en wetenschap zijn bij Spinoza hetzelfde. Einstein putte hieruit inspiratie.
Spinoza, zo blijkt, is een netwerkdenker: alles is met alles verbonden. Het heelal is een eenheid-in-verscheidenheid. God is de substantie waaruit heel de werkelijkheid bestaat, en die een materieel en een geestelijk aspect heeft. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat Spinoza ook een determinist was met fatalistische trekken. Dit boek zet aan tot discussie en smaakt naar meer.
Alle fragmenten zijn voorzien van bronvermelding, zodat ze in Spinoza’s werken teruggezocht kunnen worden. Knol geeft tevens een kleine schets van Spinoza’s leven en in een fictieve samenspraak van Spinoza en Jezus maakt hij contrasten en overeenkomsten tussen Spinoza’s denken en het christendom goed helder. Ook laat hij zien dat voor Spinoza zijn filosofie en zijn ascetische levenshouding niet van elkaar te scheiden zijn.
Dit uitermate boeiende boek is geschikt als inleiding in Spinoza’s filosofie voor een zeer breed lezerspubliek. Bovendien kan het de komende jaren goed dienst doen op VWO-scholen om de leemtes op te vullen bij de filosofielessen ‘Rede en religie’.
Jan Knol schreef eerder het boekje En je zult spinazie eten: Aan tafel bij Spinoza, filosoof van de blijvende blijdschap (Amsterdam: Wereldbibliotheek 2006; ISBN 9028420967, € 12,50).

Gepost door: spinozakring | 14-05-07

De commentaren zijn gesloten.